5 trận đấu bị điều tra, trọng tài trưởng Serie A từ nhiệm vì nghi gian lận

Bóng đá Italy rúng động khi Gianluca Rocchi, Trưởng ban Phân công Trọng tài cho Serie A và Serie B, tự đình chỉ chức vụ ngay lập tức sau khi bị đưa vào danh sách điều tra của Văn phòng Công tố Milan. Các công tố viên đã gửi trát yêu cầu Rocchi trình diện thẩm vấn vào ngày 30/4, với cáo buộc gian lận trong thể thao, tập trung vào vi phạm quy trình VAR và việc chỉ định trọng tài theo hướng có lợi cho Inter Milan.

5 trận đấu nằm trong tầm ngắm điều tra

Theo hồ sơ, có 5 trận đấu trong hai mùa giải gần nhất đang bị xem xét: Inter gặp Verona (ngày 6/1/2024), Udinese gặp Parma (1/3/2025), Salernitana gặp Modena (8/3/2025), Bologna gặp Inter (20/4/2025) và Inter gặp Milan (23/4/2025). Đáng chú ý, trong 5 trận này, Inter Milan xuất hiện tới 3 lần. Tuy nhiên, không có cá nhân nào thuộc các câu lạc bộ liên quan nằm trong diện bị điều tra.

Ngoài Rocchi, Andrea Gervasoni, Giám sát VAR của Ủy ban Trọng tài Quốc gia Italy (CAN), cũng nằm trong danh sách điều tra của Văn phòng Công tố Milan.

Sự nghiệp đáng nể của nhân vật trung tâm

Rocchi từng là một trong những trọng tài hàng đầu của bóng đá Italy. Ông từng làm trọng tài bàn trong trận chung kết Champions League 2013, cầm còi chính trận Siêu cúp châu Âu 2017 và trận chung kết Europa League 2019. Khi giải nghệ năm 2020, chỉ có Concetto Lo Bello là người có số trận cầm còi tại Serie A nhiều hơn ông. Liên đoàn Bóng đá Italy (FIGC) từng mô tả Rocchi là “một trong những trọng tài xuất chúng nhất của bóng đá nước nhà những năm gần đây”.

Bóng ma Calciopoli và cuộc khủng hoảng thể chế

Nhật báo thể thao Tuttosport đặt câu hỏi: “Liệu đây có phải là một Calciopoli mới?” — nhắc đến vụ bê bối can thiệp trọng tài từng làm đảo lộn Serie A đúng 20 năm trước. Vụ việc lần này xảy ra chưa đầy một tháng sau khi tuyển Italy mất vé dự World Cup lần thứ ba liên tiếp, khiến nhật báo Gazzetta dello Sport gọi đây là “một cú sốc khác” giáng vào toàn bộ hệ thống.

Trước đó, FIGC từng mở cuộc điều tra nội bộ và kết luận “không có hành vi nào đáng bị kỷ luật”. Tuy nhiên, Công tố viên Liên bang Giuseppe Chine thừa nhận cuộc điều tra của FIGC có phạm vi hạn chế hơn, chỉ tập trung vào những gì bị cáo buộc xảy ra tại Lissone trong trận Udinese gặp Parma, trong khi cuộc điều tra của Văn phòng Công tố Milan có quy mô lớn hơn nhiều.

Hệ thống trọng tài Italy: khủng hoảng chồng khủng hoảng

Hiệp hội Trọng tài Italy (AIA) đã hỗn loạn suốt nhiều năm. Năm 2022, Chủ tịch Alfredo Trentalange từ chức sau khi Công tố viên Liên bang Rosario D’Onofrio của AIA bị bắt và tuyên án hơn 5 năm tù vì liên quan đến đường dây buôn lậu ma túy quốc tế. Người kế nhiệm Antonio Zappi hiện cũng bị cấm hành nghề 13 tháng vì cáo buộc gây áp lực buộc các quan chức trọng tài tại Serie C và Serie D từ chức. Hội đồng Phúc thẩm Thể thao dự kiến đưa ra quyết định cuối cùng về vụ Zappi vào ngày 28/4.

Hệ quả trực tiếp: AIA đang trống ghế Chủ tịch, còn Serie A và Serie B thiếu người chỉ định trọng tài. Biên tập viên Ivan Zazzaroni của nhật báo Corriere dello Sport nhận định đầy ẩn ý rằng “Rocchi vốn không được lòng Zappi và phe cánh của ông ta”, cho thấy các cuộc đấu đá nội bộ đang chia rẽ hệ thống trọng tài.

Phản ứng từ Inter Milan và câu hỏi pháp lý

Chủ tịch Inter Milan Beppe Marotta khẳng định: “Inter không hề có danh sách trọng tài ưa thích hay ghét bỏ nào cả. Tuyệt đối không!” Ông cũng nhắc lại những quyết định bất lợi cho đội bóng mùa trước, điển hình là tình huống bị từ chối quả phạt đền trong trận thua Roma 0-1 vào tháng 4, khiến Inter để mất danh hiệu vào tay Napoli ở vòng đấu cuối.

Luật sư Antonio D’Avirro của Rocchi nêu điểm bất thường trong vụ án: “Họ ám chỉ có nhiều người liên quan, nhưng danh tính những người này lại không được nêu rõ. Tôi chưa từng thấy vụ án gian lận thể thao nào mà bên còn lại trong thỏa thuận cáo buộc lại bị giấu tên như vậy”. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật thể thao Italy, chỉ riêng hành vi cố gắng thao túng việc chỉ định trọng tài — nếu được chứng minh — đã đủ cấu thành tội danh, bất kể kết quả trận đấu ra sao.

Tương lai bóng đá Italy: bầu cử hay can thiệp?

Vụ bê bối tác động trực tiếp đến cuộc bầu cử Chủ tịch FIGC dự kiến diễn ra ngày 22/6. Các ứng cử viên tiềm năng gồm Massimo Malago, người điều hành Olympic mùa đông Milano-Cortina 2026, và Giancarlo Abete, Chủ tịch đương nhiệm của giải bóng đá không chuyên Italy.

Bộ trưởng Thể thao Andrea Abodi nhận định: “Khía cạnh nghiêm trọng nhất nổi lên chính là cách thức xử lý khiếu nại ngay trong nội bộ hệ thống bóng đá”. Ủy ban Olympic Italy (CONI) có quyền chỉ định Đặc phái viên Điều hành trong trường hợp khẩn cấp — biện pháp cực đoan này từng được áp dụng năm 2018 khi FIGC rơi vào bế tắc sau thảm họa không vượt qua vòng loại World Cup lần đầu. Nếu CONI can thiệp, cuộc bầu cử ngày 22/6 sẽ không còn cần thiết.

Chủ tịch Lega Serie A Ezio Maria Simonelli kêu gọi bình tĩnh: “Mọi phán xét vội vàng lúc này đều không phù hợp. Nếu phát hiện cá nhân nào sai phạm, họ chắc chắn sẽ phải đối mặt với hậu quả. Nhưng không được phép nghi ngờ uy tín của toàn hệ thống và sự liêm chính của giải đấu”.

FAQ